Hóa đơn chứng từ và kê khai thuế đối với hoạt động xuất nhập khẩu ủy thác

Xuất nhập khẩu uỷ thác là hoạt động dịch vụ thương mại dưới hình thức thuê và nhận làm dịch vụ xuất khẩu hoặc nhập khẩu hàng hóa. Hoạt động này được thực hiện trên cơ sở hợp đồng uỷ thác xuất khẩu hoặc nhập khẩu giữa các doanh nghiệp phù hợp với các quy định của pháp luật. Bên nhận uỷ thác thực hiện việc xuất nhập khẩu hàng hoá với danh nghĩa của mình theo những điều kiện đã thoả thuận với bên uỷ thác và được nhận phí uỷ thác. Cùng với việc thực hiện các thủ tục xuất nhập khẩu hàng hóa, bên nhận ủy thác còn phải đồng thời đảm nhiệm việc thu hộ và chi hộ cho bên giao ủy thác một số khoản thu chi phát sinh trong quá trình xuất nhập khẩu hàng hóa. Với đặc thù riêng này của hoạt động ủy thác xuất nhập khẩu nên quy định về hóa đơn chứng từ và việc kê khai thuế cũng có những điểm lưu ý mà các doanh nghiệp có liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu ủy thác cần quan tâm, cụ thể như sau:
1. Về hóa đơn, chứng từ:

Nhập khẩu uỷ thác: Cơ sở nhận nhập khẩu uỷ thác nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thuế khi xuất trả hàng nhập khẩu uỷ thác, nếu đã nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu, cơ sở lập hoá đơn GTGT để cơ sở giao uỷ thác nhập khẩu làm căn cứ kê khai, khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với hàng hoá uỷ thác nhập khẩu. Trường hợp cơ sở nhận nhập khẩu uỷ thác chưa nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu, khi xuất trả hàng nhập khẩu uỷ thác, cơ sở lập phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ kèm theo lệnh điều động nội bộ theo quy định làm chứng từ lưu thông hàng hoá trên thị trường. Sau khi đã nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu cho hàng hoá nhập khẩu uỷ thác, cơ sở mới lập hoá đơn GTGT xuất trả hàng nhập khẩu uỷ thác ghi:

(a) Giá bán chưa có thuế GTGT bao gồm: giá trị hàng hoá thực tế nhập khẩu theo giá CIF, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt và các khoản phải nộp theo chế độ quy định ở khâu nhập khẩu (nếu có).

(b) Thuế suất thuế GTGT và tiền thuế GTGT ghi theo số thuế đã nộp ở khâu nhập khẩu.

(c) Tổng cộng tiền thanh toán (= a + b)

Cơ sở nhận nhập khẩu uỷ thác lập hoá đơn GTGT riêng để thanh toán tiền hoa hồng uỷ thác nhập khẩu.

Xuất khẩu uỷ thác: Khi xuất hàng giao cho cơ sở nhận uỷ thác, cơ sở có hàng hoá uỷ thác xuất khẩu sử dụng Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ kèm theo Lệnh điều động nội bộ.

Khi hàng hóa đã thực xuất khẩu có xác nhận của cơ quan hải quan, Cơ sở nhận ủy thác xuất khẩu sử dụng hóa đơn xuất khẩu để xuất cho khách hàng nước ngoài. Cơ sở nhận ủy thác xuất khẩu phải cung cấp các bản Hợp đồng xuất khẩu, tờ khai hải quan, hóa đơn xuất khẩu, chứng từ thanh toán qua ngân hàng và các hồ sơ chứng từ liên quan khác (bản sao có xác nhận của Cơ sở nhận ủy thác) cho Cơ sở có hàng hoá uỷ thác xuất khẩu.

Căn cứ vào các chứng từ đối chiếu, xác nhận về số lượng, giá trị hàng hóa thực tế xuất khẩu của Cơ sở nhận ủy thác xuất khẩu, Cơ sở có hàng hóa ủy thác xuất khẩu lập hóa đơn GTGT giao liên 2 cho Cơ sở nhận ủy thác xuất khẩu.

Đối với các khoản thu hộ, chi hộ: Khi xuất hóa đơn đối với các khoản thu hộ chi hộ theo thỏa thuận, Cơ sở nhận xuất, nhập khẩu ủy thác phải thực hiện theo đúng hướng dẫn tại Thông tư số 153/2010/TT-BTC ngày 28/09/2010 của Bộ Tài chính. Nội dung trên hóa đơn phải thể hiện chi tiết và đúng vị trí các chỉ tiêu in sẵn trên hóa đơn như: tên hàng hóa dịch vụ, đơn vị tính, số lượng, đơn giá, thành tiền, cộng tiền hàng, thuế suất thuế GTGT, tiền thuế GTGT, tổng cộng tiền thanh toán...và phải phù hợp với các chứng từ chi hộ kèm theo. Trường hợp các khoản chi hộ thuộc các đối tượng không chịu thuế và chịu thuế GTGT ở các mức thuế suất khác nhau thì bên chi hộ phải xuất hóa đơn GTGT riêng theo từng nhóm hàng hóa dịch vụ: không chịu thuế GTGT, chịu thuế GTGT 5%, chịu thuế GTGT 10% ...
2. Kê khai thuế đối với cơ sở nhận xuất, nhập khẩu ủy thác:

Cơ sở có hoạt động nhận xuất, nhập khẩu ủy thác hàng hóa không phải khai thuế giá trị gia tăng đối với giá trị hàng hóa nhận xuất, nhập khẩu ủy thác cũng như các khoản thu hộ, chi hộ liên quan trực tiếp đến hàng hóa được xuất khẩu, nhập khẩu ủy thác đó nhưng phải khai thuế GTGT đối với thù lao ủy thác được hưởng.
Hóa đơn đầu ra, đầu vào của hàng hóa nhận xuất, nhập khẩu ủy thác cũng như của các khoản thu hộ, chi hộ liên quan trực tiếp đến hàng hóa được xuất khẩu, nhập khẩu ủy thác đó được kê khai tại dòng chỉ tiêu số 5: “HHDV không phải tổng hợp trên tờ khai 01/GTGT” trên cả 2 Bảng kê mẫu số 01-1/GTGT và mẫu số 01-2/GTGT ban hành theo Thông tư số 28/2011/TT-BTC ngày 28/02/2011 của Bộ Tài chính.
Giá trị hàng hóa nhận ủy thác xuất khẩu, nhập khẩu và các khoản thu hộ chi hộ trên hai bảng kê trong trường hợp này không được sử dụng làm căn cứ để lập tờ khai thuế GTGT mẫu số 01/GTGT và không phải là số liệu tham gia vào việc phân bổ để xác định thuế GTGT đầu vào được khấu trừ tương ứng nếu cơ sở nhận ủy thác thuộc diện phân bổ thuế GTGT đầu vào được khấu trừ theo tỷ lệ.
Trường hợp cơ sở nhận ủy thác không đủ căn cứ để chứng minh, xác định các khoản thu chi liên quan trực tiếp đến hàng hóa được xuất khẩu, nhập khẩu ủy thác là khoản thu hộ chi hộ thì cơ sở nhận ủy thác phải kê khai là hàng hóa dịch vụ mua vào bán ra đối với các khoản thu hộ và chi hộ này.
Tương tự như trên, khi kê khai thuế TNDN cơ sở nhận ủy thác cũng chỉ thực hiện kê khai trên doanh thu là khoản thù lao ủy thác được hưởng nếu thực hiện đúng và đầy đủ theo các quy định về hóa đơn, chứng từ nêu trên.